تاریخچه و پیشینه

ریشه‌های تأسیس و تلاش‌های اولیه

پیشنهاد اولیه تأسیس بانک ملی در سال ۱۲۵۸ هجری شمسی (۱۲۹۶ ه‍.‍ق) توسط حاج محمدحسن امین‌الضرب، یکی از صرافان بزرگ تهران، به ناصرالدین‌شاه ارائه شد اما با نفوذ خارجیان مواجه و بانک شاهی جایگزین آن گردید. در ۲۳ آبان ۱۲۸۵، میرزا ابوالقاسم ناصرالملک (وزیر مالیه مظفرالدین‌شاه) در مجلس شورای ملی از وضعیت نابسامان مالی کشور خبر داد و پیشنهاد استقراض خارجی را مطرح کرد. این پیشنهاد با مخالفت شدید نمایندگان روبرو شد و تأسیس بانک ملی به یک مطالبه ملی تبدیل گردید.

تصویب قانون و آغاز به کار رسمی

قانون تأسیس بانک ملی ایران در جلسه ۱۴ اردیبهشت ۱۳۰۶ به تصویب مجلس رسید و اساسنامه در ۱۴ تیر ۱۳۰۷ کمیسیون مالیه مجلس تأیید شد. افتتاح رسمی در روز سه‌شنبه ۲۰ شهریور ۱۳۰۷ با سرمایه اولیه ۲۰ میلیون ریال (۸ میلیون پرداخت‌شده) انجام گرفت. سرمایه بانک در سال ۱۳۱۴ به ۳۰۰ میلیون ریال و در سال ۱۳۳۱ به دو میلیارد ریال افزایش یافت که تمام آن پرداخت شد. این سرمایه در حال حاضر (با افزایش سال ۱۳۹۱) حدود ۱۰۰ هزار میلیارد ریال است.

مدیران و کارکنان اولیه

با توجه به نبود متخصصین بانکی در ایران، قانون اجازه استخدام اتباع سوئیسی یا آلمانی را صادر کرد. نخستین مدیرعامل دکتر کورت لیندن‌بلات (آلمانی) و معاونش فوگل به همراه ۷۰ کارشناس از آلمان وارد ایران شدند. تعداد کارکنان در روز افتتاح ۲۷ نفر بود؛ امروز بالغ بر ۴۵ هزار نفر است.

حق انتشار اسکناس

در ۲۲ اسفند ۱۳۱۰، مجلس حق چاپ اسکناس را برای ۱۰ سال به بانک ملی واگذار کرد. اولین اسکناس‌ها در فروردین ۱۳۱۱ منتشر شد. این حق تا تأسیس بانک مرکزی در ۱۳۳۹ ادامه یافت.

تحولات پس از رویدادهای مهم ملی

پس از انقلاب اسلامی، با تصویب قانون عملیات بانکی بدون ربا در ۱۳۶۲، بانکداری اسلامی از فروردین ۱۳۶۳ در بانک ملی اجرا شد.

موزه و گنجینه تاریخی

موزه بانک ملی ایران در ۲۱ تیر ۱۳۹۶ با آثاری از دوره هخامنشی، ساسانی، تابلوهای نقاشی، مسکوکات و گنجینه بانکداری گشایش یافت.

جایگاه و ویژگی‌های کلان

جایگاه در اقتصاد ایران و جهان

بانک ملی ایران بزرگترین بانک جهان اسلام و خاورمیانه است. در سال ۱۳۹۵ با درآمدی بالغ بر ۳۶۴,۶۵۷ میلیارد ریال، به‌عنوان بزرگترین شرکت ایرانی از نظر درآمد سالیانه معرفی شد. مالکیت آن متعلق به دولت جمهوری اسلامی ایران است.

شاخص‌های مالی و آماری

شبکه شعب و گستره فعالیت

مدیریت ارشد

مدیرعامل: محسن سیفی کفشگری | رئیس هیئت مدیره: حسین بهاری

حساب‌ها و سپرده‌های بانکی

سپرده‌های قرض‌الحسنه

حساب جاری

• ارائه دسته چک (پس از اعتبارسنجی)
• فاقد سود
• حداقل سن لازم: ۱۸ سال تمام
• مناسب تراکنش‌های روزمره

حساب پس‌انداز

• ارائه دفترچه پس‌انداز
• فاقد سود
• امکان افتتاح برای افراد زیر ۱۸ سال با قیومیت

سپرده‌های سرمایه‌گذاری مدت‌دار

حداقل مبلغ افتتاح: ۵۰,۰۰۰ تومان

کوتاه‌مدت عادی و ویژه

• عادی: ۵٪ سالانه
• ویژه سه‌ماهه: ۱۲٪
• ویژه شش‌ماهه: ۱۷٪
• سود روزشمار محاسبه و ماهانه واریز می‌شود. حداقل یک ماه برای تعلق اولین سود لازم است. تغییر مانده در طول دوره بر سود اثر می‌گذارد.

بلندمدت (یک تا سه‌ساله)

• یک‌ساله: ۲۰.۵٪
• دوساله: ۲۱.۵٪
• سه‌ساله: ۲۲.۵٪
• برداشت پیش از سررسید امکان‌پذیر نیست (ممکن است جریمه تعلق گیرد).

افتتاح حساب غیرحضوری

از طریق سامانه بام (my.bmi.ir) با بارگذاری مدارک هویتی.

مدارک عمومی (حقیقی و حقوقی)

اشخاص حقیقی: کارت ملی و شناسنامه. اشخاص حقوقی: مدارک ثبتی، اساسنامه و امضای صاحبان امضاء مجاز.

تسهیلات و وام‌ها

طرح مهربانی ملی (قرض‌الحسنه)

• سقف: تا ۳ میلیارد ریال (۳۰۰ میلیون تومان)
• کارمزد: ۰ تا ۴ درصد (تعیین توسط شعبه بر اساس میانگین حساب و مدت سپرده‌گذاری)
• بازپرداخت: ۷۲ ماه (۶ سال) با یک ضامن معتبر
• مبنا: میانگین گردش ۱ تا ۱۲ ماهه حساب

طرح اعتبار ملی

• سقف: تا ۵ میلیارد ریال (۵۰۰ میلیون تومان)
• نرخ: انتخاب یکی از ۱۴٪، ۱۸٪ یا ۲۳٪ توسط مشتری
• شرط: ارائه چک الزامی است. گذشت حداقل یک ماه از سپرده‌گذاری و کسب امتیاز لازم.

تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج

• مبلغ: ۲ میلیارد ریال (۲۲۰ میلیون تومان برای زوج زیر ۲۵ و زوجه زیر ۲۳ سال)
• کارمزد: ۴٪، بازپرداخت ۱۰ ساله
• ثبت‌نام: از طریق سامانه ve.cbi.ir

وام فرزندآوری و اشتغال‌زایی

• فرزندآوری: پرداخت ۹۷,۵۰۳ فقره در یک دوره
• خوداشتغالی: تا ۲ میلیارد ریال (۲۰۰ میلیون تومان)، کارمزد ۴٪، بازپرداخت حداکثر ۶۰ ماه (برای مشاغل خانگی)

تسهیلات خرید کالا و مسکن

• خودرو نو: تا ۵۰۰ میلیون ریال (عمدتاً برای گروه‌های خاص مانند فرهنگیان)
• خودرو کارکرده: تا ۳۰۰ میلیون ریال، بازپرداخت حداکثر ۶۰ ماه
• جعاله تعمیر مسکن شهری و روستایی: برای بازسازی و تعمیر واحدهای مسکونی

تسهیلات تخصصی تولید و تجارت

• صنعت و معدن (۵۰٪ کل تسهیلات) در قالب مشارکت مدنی، مضاربه، سلف، اجاره به شرط تملیک
• کشاورزی، صادرات و بازرگانی

شرایط عمومی

سن بالای ۱۸ سال، نداشتن چک برگشتی و بدهی معوق، معرفی ضامن معتبر.

خدمات الکترونیک و دیجیتال

نسخه قبلی اینترنت بانک (سبا) نیز همچنان در دسترس است. برای یافتن نزدیک‌ترین شعبه یا خودپرداز از اپلیکیشن بام یا سامانه units.bmi.ir استفاده کنید.

کارت‌های بانکی

• ملی‌کارت: کارت نقدی استاندارد (فیزیکی و مجازی). انواع: خانواده و هوشمند (تراشه‌دار).
• کارت اعتباری طلایی/نقره‌ای: سقف اعتبار تا ۲ میلیارد ریال. سن حداقل ۱۸ سال، نداشتن سابقه کارت اعتباری قبلی. کارت طلایی قابلیت پرداخت اینترنتی در درگاه‌های خاص را دارد. بازپرداخت اقساط ماهیانه.
• ملی‌تراست (بین‌المللی): معتبر در ۲۲۰ کشور و ۱۶ میلیون پذیرنده، امکان دریافت وجه از ۵۰۰,۰۰۰ خودپرداز جهانی، پیامک مانده بدهکار، بیمه مسافرتی برای خرید بلیت با کارت.
• بن‌کارت: کارت شارژی برای توزیع کمک‌های غیرنقدی سازمان‌ها.
• هدیه کارت و توریست کارت: توریست کارت در ازای ارز ورودی گردشگران با اعتبار محدود صادر می‌شود.
• کارت‌های تخصصی: سهام‌کارت، تنخواه‌کارت، کران‌کارت، میزان‌کارت

محدودیت: سقف انتقال کارت به کارت روزانه ۳ میلیون تومان.

خدمات ارزی و بین‌المللی

دسته‌بندی خدمات

خدمات به دو بخش بازرگانی (واردات/صادرات) و غیربازرگانی (مسافرتی، تحصیلی، درمانی) تقسیم می‌شود.

اعتبارات اسنادی (LC)

• وارداتی، صادراتی، داخلی، ریالی

حواله‌جات و فروش ارز

• حواله وارداتی و صادراتی
• فروش ارز مسافرتی (سیاحتی و زیارتی) با بیش از ۲۵۰ هزار فقره در سال

سوئیفت و شعب ارزی

کد سوئیفت: MELIIRTHXXX (MELI=بانک, IR=ایران, TH=تهران). ۹۳ شعبه متصل. شعبه مهرآباد کد MELIIRTH219 دارد.

شعب ارزی مهم تهران:

• انقلاب، کالج، مهرآباد، اردشیر، دکتر فاطمی

افتتاح حساب ارزی

دارندگان حساب می‌توانند در کمتر از ۲ دقیقه از طریق سامانه بام حساب ارزی (قرض‌الحسنه یا سرمایه‌گذاری) افتتاح کنند.

تسهیلات ارزی

تأمین مالی، برات اسنادی، سلف ارزی و کارگزاری.

خدمات بانکداری شرکتی

• مدیریت نقدینگی: تجمیع وجوه، تسویه خودکار
• ضمانتنامه‌ها: شرکت در مناقصه، حسن انجام کار، پیش‌پرداخت، گمرکی، تعهد پرداخت
• صندوق‌های اجاره‌ای: در ابعاد مختلف با قفل دوگانه و امنیت بالا
• طرح‌های اعتباری: ممتاز ملی و آتیه ملی برای اعتبارات اسنادی ریالی/ارزی
• بام شرکتی: مدیریت چندکاربره با سطوح دسترسی متفاوت، تأیید چندمرحله‌ای تراکنش‌ها

سرمایه‌گذاری و صندوق‌ها

• صندوق اعتماد کارگزاری بانک ملی (درآمد ثابت): شماره ثبت ۱۱۵۱۷. خالص ارزش دارایی‌ها (۱۴۰۵/۰۳/۱۱): ۲۸۰,۵۹۷ میلیارد ریال. قیمت ابطال هر واحد: ۱۰,۲۱۴ ریال.
• صندوق مشترک کارگزاری: سبد متنوع سهام و اوراق.
• کارگزاری بانک ملی: خرید و فروش سهام در بورس تهران.
• سپرده‌های مدت‌دار: کوتاه‌مدت (۵٪ تا ۱۷٪) و بلندمدت (۲۰.۵٪ تا ۲۲.۵٪).

شرکت‌های تابعه و وابسته

• داده‌ورزی سداد: فناوری اطلاعات و بانکداری الکترونیک
• پرداخت الکترونیک سداد: درگاه پرداخت، پایانه فروش، MPOS، کیف پول
• پارس تکنولوژی سداد: توسعه نرم‌افزارهای مالی
• چاپ و نشر بانک ملی: نخستین هنرستان صنعت چاپ کشور (۱۳۷۸)
• گروه توسعه ملی: سرمایه‌گذاری در صنایع گوناگون با بیش از سه دهه تجربه
• کارگزاری بانک ملی: کارگزار رسمی بورس
• صرافی ملی ایران
• توسعه سرمایه پیشگامان پویا
• مدیریت طرح و توسعه آینده پویا

شعب، ساعات کاری و دسترسی

شبکه داخلی و خارجی

۳,۳۲۸ شعبه داخلی (شامل ۸۰ روستا و ۱۷۵ نقطه فرودگاهی/مرزی)، ۱۴ شعبه خارجی + ۴ سابسیدری در اروپا، خاورمیانه و آسیا.

ساعات کاری

در برخی استان‌ها ممکن است ساعات اندکی متفاوت باشد. تعدادی شعب کشیک در روزهای تعطیل نیز خدمات محدود ارائه می‌دهند.

جستجوی شعب و خودپرداز

سامانه units.bmi.ir و اپلیکیشن بام.

شعب متصل به سوئیفت

۹۳ شعبه با قابلیت سوئیفت (کد MELIIRTHXXX).

سامانه‌ها و درگاه‌های آنلاین

آمار و مسئولیت اجتماعی

رتبه‌بندی‌ها

• بزرگترین بانک جهان اسلام و خاورمیانه
• بزرگترین شرکت ایرانی از نظر درآمد در سال ۱۳۹۵ (۳۶۴,۶۵۷ میلیارد ریال)

آمار کلیدی

• بیش از ۸۹ میلیون کارت بانکی صادر شده
• پرداخت روزانه ۳۷۸ فقره وام ازدواج
• ۹۷,۵۰۳ فقره وام فرزندآوری در یک دوره
• ۲۳,۰۰۰ فقره تسهیلات اشتغال‌زایی در ۱۰ ماه
• نیمی از کل تسهیلات به بخش صنعت و معدن تخصیص یافته است

مسئولیت اجتماعی

حمایت از اشتغال‌زایی، تسهیلات ازدواج و فرزندآوری، و کمک به خانواده‌های نیازمند.